शाकंभरी पौर्णिमेनिमित्त अकलाई देवीला ६५ भाज्यांची सजावट……
अकलूज प्रतिनिधी गणेश इंगळे.
आज दि.३ जानेवारी, शाकंबरी पौर्णिमा आहे.
माळशिरस तालुक्यातील अकलूज गावचे ग्रामदैवत असलेल्या अकलाई देवीच्या मंदिरात शाकंभरी पौर्णिमेनिमित्त ग्रामदैवत श्री अकलाई देवी ची ६५ प्रकाराच्या फळ पाल्याभाजांची सजावट करण्यात आली आहे .
सर्वसामान्य शेतकऱ्याची आई अकलाई देवी मानली जाते.आपल्या शरीरावर सर्व प्रकारची भाज्या, पाने , फुले , फळे धारण केलेली देवी असे तिचे वर्णन आहे.गेल्या शेकडो वर्षापासून शाकंभरी पौर्णिमेचा हा उत्सव साजरा करण्यात येत असतो.अनेक भक्तगणांची दर्शनासाठी गर्दी ही होत असते .
शाकंभरी पौर्णिमा म्हणजे पौष महिन्यातील पौर्णिमा, ज्या दिवशी शाकंभरी देवीची पूजा करतात; अकलूजची ग्रामदेवता अकलाई देवी ही शाकंभरी देवीचेच एक रूप मानली जाते आणि तिच्या मंदिरात शाकंभरी पौर्णिमेला मोठा उत्सव साजरा होतो, ज्यात देवीला ६०-६५ प्रकारच्या भाज्यांचा महाभोग अर्पण केला जातो, हे या दोन्ही संकल्पनांना जोडते.
शाकंभरी देवी आणि पौर्णिमाः
स्वरूपः शाकंभरी देवीला शताक्षी (शंभर डोळ्यांची) असेही म्हणतात, कारण ती हजारो डोळ्यांनी जगाचे रक्षण करते.
पौराणिक कथाः दुर्गमासुराने पृथ्वीला पोषणापासून वंचित ठेवल्यावर देवीने भाज्या आणि फळे निर्माण करून जीवनदान दिले, म्हणून ती शाकंभरी म्हणून ओळखली जाते.
पूजाः या दिवशी पालेभाज्या, फळे आणि हिरव्या भाज्या दान करणे शुभ मानले जाते. अनेक कुटुंबांमध्ये खास मराठमोळ्या पदार्थांचा नैवेद्य दाखवला जातो.
अकलाई देवी मंदिर, अकलूजः
- ग्रामदेवताः अकलूजची ग्रामदेवता म्हणून अकलाई देवी प्रसिद्ध आहे आणि या मंदिरामुळेच शहराला ‘अकलूज’ हे नाव पडले, अशी आख्यायिका आहे.
- उत्सवः पौष पौर्णिमेला, विशेषतः शाकंभरी पौर्णिमेच्या निमित्ताने, अकलाई देवीच्या मंदिरात मोठा उत्सव होतो.
- नैवेद्यः या उत्सवाचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे देवीला ६० ते ६५ प्रकारच्या भाज्यांचा (शाकभाज्यांचा) महाभोग अर्पण करणे.
