धगधगत्या इतिहासाचे स्मरण: अकलूजमध्ये धारकऱ्यांचे सामूहिक मुंडन; उद्यापासून ‘धर्मवीर बलिदान मास’ प्रारंभ
अकलूज: स्वराज्यहेर प्रतिनिधी
स्वराज्यरक्षक धर्मवीर छत्रपती श्री संभाजी महाराज यांच्या अतुलनीय बलिदानाचा स्मृतिप्रीत्यर्थ दरवर्षी पाळण्यात येणाऱ्या ‘धर्मवीर बलिदान मासा’ला उद्यापासून सुरुवात होत आहे. या बलिदानाची धगधगती आठवण मनात ठेवून, श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थानच्या अकलूज विभागातील धारकऱ्यांनी आज अकलाई घाट येथे एकत्र जमून सामूहिक मुंडन केले. या विधीने संपूर्ण अकलूज परिसरात एक भारावलेले आणि भक्तिमय वातावरण निर्माण झाले होते.
३० दिवसांचे कडक व्रत आणि त्याग
श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थानच्या वतीने संपूर्ण महाराष्ट्रामध्ये हा बलिदान मास अत्यंत श्रद्धेने आणि काटेकोरपणे पाळला जातो. अकलूज शहरातही ही परंपरा मोठ्या निष्ठेने जपली जाते. उद्यापासून सुरू होणाऱ्या या ३० दिवसांच्या काळात धारकरी विविध प्रकारचे त्याग करतात. यामध्ये कोणी चप्पल न वापरता अनवाणी राहतात, कोणी आपल्या आवडत्या खाद्यपदार्थांचा त्याग करतात, तर कोणी गोड पदार्थ (मिष्ठान्न) वर्ज्य करतात. हा संपूर्ण महिना दुःखाचा आणि सुतकाचा काळ मानला जात असल्याने, धारकरी कोणत्याही आनंदाच्या किंवा उत्सवाच्या कार्यक्रमात सहभागी होत नाहीत.
विजय चौकात दररोज मानवंदना
बलिदान मासाच्या निमित्ताने दररोज सायंकाळी ७:३० वाजता अकलूजमधील विजय चौक येथे सर्व धारकरी, माता-भगिनी आणि हिंदू बांधव एकत्र येतात. या ठिकाणी धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या प्रतिमेस पुष्प अर्पण करून त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहिली जाते. हा उपक्रम ३० दिवस अविरतपणे सुरू राहणार आहे.
फाल्गुन अमावस्येला निघणार ‘मूकपद यात्रा’
या बलिदान मासाची सांगता फाल्गुन अमावस्येच्या दिवशी ‘मूकपद यात्रे’ने होते. छत्रपती संभाजी महाराजांची ज्या पद्धतीने अंत्ययात्रा निघाली नव्हती, त्याचे प्रतीक म्हणून ही मूक पदयात्रा काढली जाते. हा काळ धारकऱ्यांसाठी केवळ श्रद्धा नसून तो एक संस्कार आणि इतिहासाप्रती असलेली कृतज्ञता आहे.
सहभागी होण्याचे आवाहन
“धर्मवीर बलिदान मास म्हणजे काय, तो का पाळला जातो आणि यामागील नेमकी भूमिका काय आहे, हे जाणून घेण्यासाठी जास्तीत जास्त हिंदू बांधवांनी उद्यापासून दररोज सायंकाळी ७:३० वाजता विजय चौक, अकलूज येथे उपस्थित राहावे,” असे आवाहन श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान, अकलूज विभागाच्या वतीने करण्यात आले आहे.
या सामूहिक मुंडन प्रसंगी अकलूजमधील धारकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. छत्रपती संभाजी महाराजांच्या आठवणीने अकलाई घाटाचा परिसर सुद्धा हळहळ व्यक्त करत होता….
