‘प्रचंडगडा’वर घुमला शिवरायांचा जयघोष! किल्ले तोरणा येथे ‘हिंदवी स्वराज्याचे तोरण उत्सव’ व ऐतिहासिक विजय दिवस सोहळा मोठ्या उत्साहात संपन्न
वेल्हे (पुणे):प्रतिनिधी
“निश्चयाचा महामेरू, बहुत जनांसी आधारू…” या उक्तीप्रमाणे, ज्या गडावरून छत्रपती शिवाजी महाराजांनी हिंदवी स्वराज्याची पहिली विजयपताका फडकवली, त्या किल्ले तोरणा (प्रचंडगड) येथे शिवशंभू संघटना महाराष्ट्र राज्य आयोजित ‘हिंदवी स्वराज्याचे तोरण उत्सव’ आणि ‘ऐतिहासिक विजय दिवस’ सोहळा मोठ्या दिमाखात पार पडला. शनिवार, ७ मार्च २०२६ रोजी शेकडो शिवभक्तांच्या उपस्थितीत गडावर चैतन्यमयी वातावरण निर्माण झाले होते.
ऐतिहासिक वारशाचे जतन
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी रायरेश्वर येथे बाल सवंगड्यांच्या साथीने स्वराज्याची शपथ घेतली आणि किल्ले तोरणा जिंकून स्वराज्याचे पहिले तोरण बांधले. याच सुवर्णक्षणाचे औचित्य साधून शिवशंभू संघटनेच्या वतीने सन २०२२ पासून हा ऐतिहासिक दिवस साजरा केला जातो. यावर्षी देखील सालाबादप्रमाणे ७ मार्च रोजी हा मुख्य सोहळा पार पडला.
मशाल महोत्सव व जागर-गोंधळाने प्रारंभ
उत्सवाची सुरुवात शुक्रवार, ६ मार्च रोजी संध्याकाळी ‘मशाल महोत्सवा’ने झाली. त्यानंतर ‘स्वयंभू कुंबळजाई जागर-गोंधळ’ घालून उत्सवाचा मंगलमय प्रारंभ करण्यात आला. गडावरील वातावरणात एक वेगळाच जोश पाहायला मिळाला.
पवित्र मृदा आणि जलपूजन
कार्यक्रमाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे महाराष्ट्रातील विविध नद्यांचे पाणी आणि ऐतिहासिक गडकिल्ल्यांची पवित्र माती आणून गडाची शास्त्रोक्त पद्धतीने पूजा करण्यात आली. गडाच्या मुख्य दरवाजाला आकर्षक फुलांची सजावट करून ‘सात नारळांचे तोरण’ बांधण्यात आले. यावेळी शिवरायांच्या शस्त्रांचे पूजन (शस्त्र पूजन) करून पालखीचे स्वागत करण्यात आले.
मान्यवरांची मांदियाळी
या सोहळ्यासाठी हिंदवी स्वराज्यासाठी बलिदान देणाऱ्या मावळ्यांचे वंशज आणि मान्यवर उपस्थित होते. यात प्रामुख्याने:
- संजयजी कंक (वंशज: सरसेनापती येसाजी कंक)
- राहुल शेलार (वंशज: शेलार मामा)
- ह.भ.प. अनिकेत महाराज मोरे (वंशज: जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज)
- सचिन भोसले (नागपूर गादी वंशज)
- प्राणजित गवंडी (संस्थापक अध्यक्ष, छत्रपती शासन ग्रुप)
- शिवव्याख्याते समाधान हेगडे
युवराज मगर (सरपंच, उंदरगाव), राधाबाई भागडे (सरपंच, गुलमरवाडी), हनुमंत खाडमोडे (सरपंच, दिव्हेगव्हाण) यांसह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.
मर्दानी खेळ आणि पालखी सोहळा
गडावर भंडाऱ्याची मुक्त उधळण करत ‘तोरणेश्वर‘ व ‘मेंगाई देवी’ची पूजा करण्यात आली. छत्रपती शिवरायांच्या पालखीची भव्य मिरवणूक काढण्यात आली. ‘शिवनेरी आखाड्या’च्या वतीने सादर करण्यात आलेल्या चित्तथरारक मर्दानी खेळांच्या प्रात्यक्षिकांनी उपस्थितांच्या डोळ्यांचे पारणे फेडले.
पुरस्कार वितरण व सांगता
किल्ल्याच्या पायथ्याशी विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या मान्यवरांना मान्यवरांच्या हस्ते *राज्यस्तरीय पुरस्कारा’* ने सन्मानित करण्यात आले. समाधान हेगडे यांच्या ओघवत्या शिवव्याख्यानाने आणि महाप्रसादाने कार्यक्रमाची सांगता झाली.
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक शिवशंभू संघटनेचे संस्थापक अध्यक्ष महादेव पवार यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन व सूत्रसंचालन युवक प्रदेशाध्यक्ष प्रफुल्ल डुबल यांनी केले. हा सोहळा यशस्वी करण्यासाठी संघटनेच्या सर्व पदाधिकाऱ्यांनी आणि स्वयंसेवकांनी अहोरात्र परिश्रम घेतले.
