इराण-इस्रायल युद्धामुळे एलपीजी संकट; सरकारने उचलली मोठी पावले, सिलिंडर बुकिंगच्या नियमात बदल!
नवी दिल्ली:प्रतिनिधी
इराण, इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यात सुरू असलेल्या भीषण युद्धामुळे जागतिक तेल बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. या बदललेल्या भू-राजकीय परिस्थितीचा फटका भारताला बसू नये आणि देशांतर्गत एलपीजीचा (LPG) तुटवडा निर्माण होऊ नये, यासाठी केंद्र सरकारने अत्यंत महत्त्वाचे पावले उचलली आहेत. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने तेल रिफायनरींना एलपीजीचे उत्पादन वाढवण्याचे आणि अतिरिक्त उत्पादन घरगुती वापरासाठी उपलब्ध करून देण्याचे आदेश दिले आहेत.
सिलिंडर बुकिंगच्या नियमात बदल; आता २५ दिवसांची प्रतीक्षा
एलपीजीचा पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी आणि साठेबाजी तसेच काळाबाजार रोखण्यासाठी सरकारने सिलिंडर बुकिंगच्या नियमात बदल केला आहे. आता दोन सिलिंडरमधील ‘इंटर बुकिंग पीरियड’ (Inter-booking period) वाढवण्यात आला आहे.
जुना नियम: यापूर्वी दुसरा सिलिंडर २१ दिवसांनंतर बुक करता येत असे.
नवीन नियम: आता ग्राहकांना दुसरा सिलिंडर बुक करण्यासाठी २५ दिवसांचा कालावधी पूर्ण करावा लागणार आहे. म्हणजेच हा कालावधी ४ दिवसांनी वाढवण्यात आला आहे.
अत्यावश्यक सेवांना प्राधान्य
मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की, आयात केलेल्या एलपीजीमधून होणाऱ्या बिगर-घरगुती पुरवठ्यामध्ये आता हॉस्पिटल आणि शैक्षणिक संस्थांसारख्या अत्यावश्यक सेवांना सर्वोच्च प्राधान्य दिले जाईल. व्यावसायिक वापरासाठीचा गॅस जिथे सर्वाधिक गरज आहे, तिथेच वळवला जाणार आहे.
निर्णय प्रक्रियेसाठी त्रिसदस्यीय समिती
हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि इतर उद्योगांकडून येणाऱ्या एलपीजी पुरवठ्याच्या विनंतीवर निर्णय घेण्यासाठी सरकारने एक उच्चस्तरीय समिती स्थापन केली आहे. या समितीमध्ये ऑइल मार्केटिंग कंपन्यांच्या (OMC) तीन कार्यकारी संचालकांचा समावेश आहे. ही समिती उद्योगांच्या गरजा आणि उपलब्ध साठा यांचा ताळमेळ घालून पुरवठ्याचा निर्णय घेणार आहे.
कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ; १०० डॉलरचा टप्पा ओलांडला
युद्धजन्य परिस्थितीमुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती भडकल्या सोमवारी (९ मार्च) सकाळी तेलाच्या किमतीत १८ टक्क्यांनी वाढ झाली असून, प्रति बॅरल किंमत १०९ डॉलर (सुमारे १०,०६१ रुपये) वर पोहोचली आहे.
अमेरिका आणि इस्रायलने इराणमधील ऑइल डेपोंवर केलेल्या हवाई हल्ल्यांमुळे तेल उत्पादनावर परिणाम झाला आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) होणारी जहाज वाहतूक विस्कळीत होण्याची भीती निर्माण झाल्याने पुरवठा साखळीवर टांगती तलवार आहे.
इराणमध्ये सत्तापालटाचे संकेत
युद्धाच्या धामधुमीत इराणमधून एक मोठी राजकीय बातमी समोर येत आहे. इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचे पुत्र मोज्तबा खामेनी हे इराणचे पुढील सर्वोच्च नेते होतील, असे वृत्त इराणच्या सरकारी माध्यमांनी दिले आहे. या निवडीतून कठीण प्रसंगातही सत्ता आपल्याच हातात असल्याचे संकेत इराणने जगाला दिले आहेत.
भारतीय अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
तेलाच्या किमती वाढल्याचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर झाला असून बाजार मोठ्या घसरणीसह बंद झाला. वाढत्या महागाईवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आणि सर्वसामान्यांना घरगुती गॅसचा पुरवठा विनाव्यत्यय मिळावा यासाठी सरकार सर्वतोपरी प्रयत्न करत असल्याचे पेट्रोलियम मंत्रालयाने ‘X’ (ट्विटर) वर पोस्ट करून सांगितले आहे.आहेत. आहे.
